Gecureerd door Sofia Lemos

05.09 – 01.11.26

Mechelen, België

Van grotschilderingen tot beeldherkenning door machines en van mythische symbolen tot datagedreven verbeeldingen: beelden hebben altijd mee bepaald hoe we de wereld waarnemen, verbeelden en bewonen. Ze sturen ons collectief gevoel van thuishoren en wording. Ze scheppen mogelijkheden, ordenen de tijd en roepen emoties op. Zo verbinden ze verleden en toekomst, het ecologische en het voorouderlijke, het technologische en het spectrale.

Over deze drempels strekt zich een subtiel gebied uit waar het zichtbare en het onzichtbare elkaar raken: het ‘imaginale’. Het is een plek vol potentieel, waar verlangen en geleefde ervaring samenkomen, de waarneming verschuift, de tijd zich opnieuw ontvouwt en taal vorm krijgt aan de randen van het bewustzijn. Hier – in wat filosoof Henry Corbin ‘de wereld van de ziel’ noemde – krijgen beelden visionaire kracht. Ze worden waargenomen met ‘de ogen van het hart’.

Contour Biënnale 11 verkent de onzichtbare frequenties van persoonlijke en planetaire wording. Ze richt zich op de visioenen, dromen en projecties die ontstaan uit de voortdurende transformaties van het leven: van zwangerschap en geboorte tot kindertijd en tienerjaren; van gendertransitie en ouder worden tot liefde en verlies; van klimaatcrisis en ballingschap tot herstel en terugkeer. Als beelden die ons raken en verandering in beweging zetten.

Zulke overgangen – ingrijpende metamorfoses die tegelijk intiem, politiek en planetair zijn – resoneren met de cycli van groei, verval en ontstaan die menselijk én niet-menselijk leven doorkruisen. Vanuit zulke overgangen functioneren beelden niet langer als representaties, maar als onthullingen. Zo vervaagt de grens tussen de wereld zoals die is en de wereld zoals die zou kunnen zijn.

Verspreid over de historische stad Mechelen ontvouwt Contour Biënnale 11 zich als een parcours van site-specifieke werken in film, geluid, sculptuur, installatie en performance. Samen verkennen ze de mogelijkheden van het bewegend beeld en verruimen ze de grenzen. De kunstenaars benaderen het imaginale als een ecologie van het mogelijke, waarin beelden verschijnen als levende krachten: spiegels die ons gedeelde vermogen zichtbaar maken om te transformeren én getransformeerd te worden.

Sofia Lemos is curator en schrijver. In haar werk verkent ze de raakvlakken tussen kunst, performance en discours, met een blijvende focus op ecologie en kritische praktijk.

Van 2021 tot 2024 was Lemos curator bij TBA21—Thyssen-Bornemisza Art Contemporary, waar ze een programma opzette rond ecologische en gemeenschapsgerichte praktijken, met nieuwe opdrachten en bijeenkomsten voor kunstenaars, performers en denkers. Tussen 2018 en 2021 was ze curator van publieke programma’s en onderzoek bij Nottingham Contemporary, waar ze live en collaboratieve projecten ontwikkelde, waaronder het meerjarige Sonic Continuum, dat het sonische en zijn relatie tot sociale verandering onderzocht.

Lemos was associate curator van de 2e Riga Biënnale (2020), gastcurator bij Galeria Municipal do Porto (2017–18), werkte mee aan het publieksprogramma van Contour Biennale 8 (2017). Ze werkte onder meer samen met Culturgest, Galerias Municipais de Lisboa, Museu de Serralves, Frac Sud, Kunstinstituut Melly, MACBA, MAMBA en Haus der Kulturen der Welt.

Ze was redacteur van Reluctant Gardener (Bom Dia Books, 2025), Meandering: Art, Ecology, and Metaphysics (Sternberg Press, 2024), Sonic Continuum (Nottingham Contemporary, 2021), en Metabolic Rifts (Anagram, 2019, met Alexandra Balona). Lemos geeft regelmatig lezingen en publiceert in internationale media, waaronder e-flux criticism, Frieze, Mousse en Spike.