Ana Vaz
Via film, installatie en ‘expanded cinema’ benadert Ana Vaz het bewegend beeld als een medium waar het zichtbare en het onzichtbare elkaar kruisen. Haar praktijk bevraagt de kracht van cinema om niet enkel de werkelijkheid weer te geven, maar ook onze waarneming te openen voor buitenmenselijke levensvormen en tijdschalen.
A Árvore [The Tree] is een rituele film en een treurzang, opgevat als eerbetoon aan Vaz’ vader, Guilherme Vaz (1948–2018). Guilherme Vaz was een Braziliaanse componist, experimenteel muzikant en een van de pioniers van de conceptuele kunst en geluidskunst in Brazilië. Doorheen Ana Vaz’ filmografie duikt hij op in een doorlopende dialoog tussen muziek, geluid en plaats. Deze film ontvouwt zich in fragmenten van opgenomen gesprekken tussen vader en dochter, gedragen door landschappen die beide levens tekenden. Als een geestelijke kaart brengt het werk historische, emotionele en meer-dan-menselijke energieën samen – cinema wordt een plaats van continuïteit tussen generaties, soorten en werelden.
Met geduldige aandacht voor wat doorgaans aan de randen van cinema blijft – stilte, overgedragen kennis, bossen, mensen en plekken – beoefent A Árvore een radicale verwantschap met de levende wereld. De film vraagt wat het betekent om de stem van een ander te dragen door de landschappen waarvan die hield. Zo verruimt rouw tot een meditatie over de verstrengeling van menselijk en meer-dan-menselijk leven – en over de levensvormen die de moderne Westerse wereld tot zwijgen probeerde te brengen.
Ana Vaz is een kunstenares en filmmaker, geboren in het Braziliaanse middenwesten, een gebied dat bewoond wordt door de geesten die begraven liggen onder de modernistische hoofdstad: Brasília. Haar filmografie activeert en bevraagt de cinema als een kunst van het (on)zichtbare en als een instrument dat in staat is de menselijke waarneming te transformeren en de verbindingen ervan met levensvormen – anders dan menselijk of spookachtig – te verbreden. Haar filmgedichten worden gekenmerkt door een voortdurende experimentele uitdaging van de poëtische vormen van de hedendaagse cinema, waarbij ze de diepgaande tegenstrijdigheden van onze tijd benadrukt en bovenal de destructieve praktijken van de koloniale moderniteit ter discussie stelt.
Recente tentoonstellingen van haar werk zijn onder meer de 18e Biënnale van Istanbul (Istanbul, Turkije); „Once within a time”, 12e SITE SANTA FE (New Mexico, VS); “O que aconteceu ainda está porvir”, solotentoonstelling in Cinema Batalha (Porto, Portugal) en in Solar (Vila do Conde, Portugal); “It is Night in America”, solotentoonstelling in Jeu de Paume (Parijs, Frankrijk) en Pivô (São Paulo, Brazilië); High Line Channels (New York, VS); „Do you believe in ghosts?“ tijdens de 24e Prix de la Fondation Ricard (Parijs, Frankrijk); „Shéhérazade, at night“ in het Palais de Tokyo (Parijs, Frankrijk); het Filmfestival van Locarno, Cineasti del Presente (Zwitserland, 2022); Berlinale, Forum Expanded (Duitsland, 2023, 2021, 2020); MoMA Doc Fortnight (New York, VS, 2023); en als ‘artist in focus’ op EXIS – Experimental Film & Video Festival (Seoul, Zuid-Korea), Instituto Moreira Salles (São Paulo, Brazilië) en Courtisane (Gent, België).
Met de steun van de Franse Ambassade in België en het Institut français — in het kader van EXTRA, een programma dat Franse hedendaagse creatie in België ondersteunt.
12
geb. 1986, Brasília, Brazilië.
Woont en werkt in Parijs, Frankrijk.
A Árvore [The Tree] 2022
16 mm overgezet naar HD en 2K, één kanaal, kleur, geluid
20' 32"
In opdracht van Azkuna Zentroa